टाकीचे घाव...!!!

गेल्या महिन्यात श्रीशैलला
जाण्याचा योग आला. वाटेत कोणत्यातरी गावी आम्ही थांबलेलो (गावाचं नाव लक्षात नाहीय
आता. ) जिथे गाडी थांबवलेली होती, तिथेच शेजारी काही मुर्ती दिसल्या.

उत्सुकेपोटी थोडं पुढं
गेलो तर पाहीले की दुकानाच्या मागेच मुर्ती टाकण्याचं काम चालु आहे. मग न राहवुन त्यांच्याशी
बोललो. त्यांनीही मनमोकळेपणानं माहीती दिली.

एका पेक्षा एक मुर्ती
घडवल्या होत्या. काहींचं काम चालु होतं, तर काही पुर्णावस्थेत होत्या. काही मुर्त्यांना
शेवटचा हात चालु होता.

त्यातलंच एक शिल्प....

मी फोटो घेउ का विचारल्यावर
त्यांनी स्वतःहुन एक मुर्ती दाखवली.  ती द्वारपालची
मुर्ती होती. आजुबाजुला पडलेला कचरा साफ करुन मुर्ती सुद्धा स्वच्छ करुन दिली.

नुकतीच पाउसाची सर
येउन गेल्याने मुर्ती निट दिसत नव्हती. त्यांना मुर्तीवर थोडं पाणी टाकता का विचारल्यावर
त्यांनी पळत जाउन बादलीभर पाणी आणलं आणि मुर्तीवर ओतलं. मुर्तीची सुबकता मला शब्दात
नाही मांडता येणार. तुम्हीच पाहून घ्या....

द्वारपालचा हा दुसरा
जोडीदार... यावर पाणि टाकले नसल्याने मुर्ती पांढरी दिसतेय.

मुर्ती कोरण्यासाठी
हव्या असलेल्या आकाराचा अखंड खडक शोधला जातो. ज्या आकारात मुर्ती कोरायची आहे त्या
आकारात त्याला छाटले जाते. नंतर मुर्तीचे अवयव ढोबळ पण मापात कोरले जातात. त्यासाठी
नको असलेला भाग छाटण्याकरीता कटरचा वापर करता.

अगदीच सुरवातीच्या
स्टेज मध्ये असलेली आणखीण एक मुर्ती ...

नंतर त्यावर छन्नी
हातोडी वापरुन आकारांना समरुपकता देता.

जशी जशी मुर्ती आकार
घेत जाते, तसं तसं त्यांचं काम मंदावतं, जोखीमीचं आणि नाजुक होत जातं. कारण चुकुन एक
छळका जरी उडाला तर ती पुर्ण मुर्ती बाद होते. त्याहुन वाईट म्हणजे आता पर्यंतचे त्या
मुर्तीवर घेतलेले कष्ट वाया जातात.

इथे मला कागदावर काढलेल्या
चित्रांना निट कान डोळे काढता येत नाही, आणि या कलाकारांनी तर दगडाला देव पण दिलेले...
मी तर एक एक मुर्ती डोळ्यात साठवन्याचा केविलवाना प्रयत्न करत होतो.

अपुर्णावस्थेतील आंजनेयाची  मुर्ती. दक्षीणेकडे हनुमानाला आंजनेय म्हणतात.

आणि हि पुर्णावस्थेतील...

दगडी खांब कोरताना.

खांबावरील नक्षीतर
पाहण्याजोगे होते. एक छोटासा गणपती, एक मोर असं खुप काही होतं.

शेजारीच एकजण बालाजीच्या
मुर्तीचं काम करत होता. एक्दम तंद्रीत काम चालु होते त्याचे, मी फोटो काढतोय हे लक्षात
आल्यावर तो काम सोडुन उभाच राहीला. मलाच शरल्या सारखे वाटले. त्याला समजाउन सांगुन
त्याचं त्याचं काम चालु ठेवायला सांगितलं. तरीही तो, फोटो काढताना थोडं का होईना सरकुन
फोटो काढाय्ला वाव द्याय्चा.

हे त्याच्या कष्टाचं
चिज.....

हे त्यांचा छोट्याश्या
दुकाना मागचं अंगण जिथे सागळं काम चालतं.

म्हणतात ना टाकीचे
घाव सोसल्या शिवाय देवपण येत नाही. इथे तर देव देवतांसोबत इथे काही राजकारणीही आकार
घेत होते

स्टोन कटर.. (चित्रात
मागे ट्रॅक्टर दिसतो, त्यावरुन कटरच्या साईजचा आंदाज घ्यावा. )

- मल्लिनाथ करकंटी.

इथे पुर्वप्रकाशीत.