कॉफी हाऊस

तेव्हा राधा मां चालाय ला नकोच पण कोणत्या ग्राऊंडवर? - स्त्री असण्याच्या नाही शृंगाराच्या नाही तर जेन्युइनली बुवाबाजी नको या ग्राऊंडवर.

सामो ही बाई पुरुषांच्या गोदी मध्ये जाऊन बसते, त्यांना कडे घ्या असा हट्ट करते पाप्या घेते बाप्यांच्या. फक्त शृंगार एवढेच नाहीये. मूर्खपणा आहे. आता नसते पण ही बया कुठे. तो एक ये खाओ वो खाओ कृपा बनी रहेंगी वाला निर्मल का दूषित पण होता कोणी. त्याला अटक झाली बहुदा. हे असले बापे आणि बाया उत्तरेत जास्त आहेत.

>>>>>>सामो ही बाई पुरुषांच्या गोदी मध्ये जाऊन बसते, त्यांना कडे घ्या असा हट्ट करते Proud पाप्या घेते बाप्यांच्या. फक्त शृंगार एवढेच नाहीये. मूर्खपणा आहे.
ओह ओके हे महाविचित्र आहे मग.

अर्थात बुद्धाचे हे वाक्य नाही हे माहीत आहे. पण वाक्य आवडले म्हणुन इथे दिलेले आहे.

पिया तोसे नैना लागे रे
वहीदा इज ग्रेस परसोनिफाईड! किती सुंदर, नाजूक दिसते. नाचात किती ग्रेस. चेहेर्‍यावरील विभ्रम गोड आणि कामुक नाही.

कोणी जास्त छान कॅरी केलय?

नऊवारी व नथ घातलेली वहीदा
.
नऊवारी व नथ घातलेली वैजयन्ती

वो कहीं भी गया, लौटा तो मेरे पास आया
बस यही बात है अच्छी, मेरे हरजाई की| (हरजाई=निष्ठाहीन)

'The Best Advice I Ever Got: Lessons from Extraordinary Lives' - Book by Katie Couric
हे पुस्तक वाचून काढले. फार आवडले. अनेकानेक विषयातील, क्षेत्रातील, नामवंत आणि यशस्वी लोकांनी दिलेले उपयुक्त सल्ले आहेत. गंमती गंमतीच्या गोष्टी आहेत. ट्रंप, क्लिंटन, बियॉन्से, एलन डिजेनेर्स वगैरे यु नेम इट. प्रत्येक व्यक्तीला , आयुष्याच्या विविक्षित वळणावरती, महत्वाचे काय वाटते ते आपल्याला कळून येते. काही सल्ले बनाल/ सुमार आहेत काही अगदीच कॉमन सेन्स वाले आहेत. पण काही एकदम वेगळा पॉइन्ट ऑफ व्ह्यु दाखविणारे आहेत. पैकी मला फार आवडलेल एक प्रसंग यात आहे -
------
सापडला की देते
---------------------
लॅरी डेव्हिड म्हणुन एक लेखक, अभिनेता, कॉमेडिअन आणि निर्माता म्हणुन आहेत त्यांनी दिलेला एक सल्ला म्हणजे - तुमच्या ओसंडुन जाणार्‍या उत्साहाला वेसण घाला. इथे कोणालाही तुमच्या उत्साहाशी काही घेणे देणे नाही. तुमचे हे प्रदर्शन अन्य लोकांकरता फक्त पुट ऑफ आहे त्यांना ते पहाणे, ही एक शिक्षा आहे.
-----------------
एलेन लेव्हिन - 'हर्स्ट' नियताकालिकेच्या संपादक
त्या म्हणतात - गेट ओव्हर युअर्सेल्फ. स्वतःला फार कोणी टिक्कोजीराव समजू नका. सामान्य आहात तुम्ही आणि प्रत्येकाच्या नजरेत स्वतःच असामान्य असतो तेव्हा तुमच्याकडे कोण लक्ष देणार तेव्हा चड्डीत रहा.

खरंय
पटलंय

तो आवडलेला प्रसंग आता सापडत नाही. -

पण मतितार्थ असा आहे की एक मुलगी आहे जी पुढे खूप यशस्वी संपादिका झाली. शी इज अ‍ॅन अचिव्हर.
.
तर ती कॉलेजात असताना तिला संपादक व्हायचे आहे. त्यांच्या नियतकालिकाचे संपादन करण्याकरता एक टीम असे. एक मुलगा, एक मुलगी. तर फ्रेड तिला म्हणतो आपण संपादन करण्याकरता, अप्लाय करायचं का? आपली टीम बनेल आनि आपण एकमेकांबरोबर काम करु. पण एक मार्क म्हणुन आहे जो माझा रायव्हल आहे. तर तर ती म्हणते हो करु यात की. मला काह्हीच हरकत नाही. आता प्रश्न फ्रेडचा आहे. या मुलीला तर कोणीच प्रतिस्पर्धी नाहीये.
मग इन्टर्व्ह्युचा दिवस येतो तर ती बघते अ रे इथे मार्कही आ लाय आणि फ्रेड व ती सुद्धा.
पहील्यांदा फ्रेड आत जातो व इन्टर्व्ह्यु देउन बाहेर येतो. मग मार्क जातो व इन्टर्व्ह्यु देउन बाहेर येतो. मार्क तिला म्हणतो मी परस्पर त्या सिलेक्शन कमिटीला कळवलय की मला तुझ्याबरोबर काम करायचय.
.
आता ही आत जाते तर इंटर्व्ह्यु झाल्यावर तिला विचारले जाते - तू तर सिलेक्ट झालेली आहेस आता हा पेच आहे की मार्कलाही तुझ्याबरोबर काम करायचय व फ्रेडलाही. तू कुणाला निवडशील.
.
ही पट्ठी म्हणते मला कोणाचीच गरज नाही मी एकटी संपादनाची धुरा उचलेन
शेवटी तीघेही एकमेकांबर् बर काम करतात . या प्रसंगावरुन तिने काय सल्ला दिलाय ते शब्द मला आठवत नाहीत. वाचून मग सांगेन.
-------------
पण मला तिचा आत्मविश्वास आणि सेल्फ-सफिशिअन्सी भयंकर आवडली. दोघांना ही टांग देते. आधी फ्रेड आला मग मार्क आता काय करू? कोण चांगला कोण वाईट काहीही नाही.
मला काम द्या बाकीचे गौण

इंदिरा संत यांची, पूर्ण कविता देत नाही. आवडलेल्या या ओळीच देते -

चंदनाचा की चौरंग वर चांदीचे आसन
मायबाई अन्नपूर्णा रांगणारा बालकृष्ण
बाजूलाच सोनहंसी उभी चोचीत घेऊन
कांचनाची दीपकळी तिचे हळवे नर्तन
ओवाळाया आतुरसे पुढे तांब्याचे ताम्हन
हिलारती निरांजन उदवात धूपदान
तजेलशी गुलबास आणि नैवेद्याचा द्रोण

स्मृतियां - विजया सती

किसी एक स्मृती से है मन का संपन्नता का नाता
पूछती हूं - अपने आप से
कितना संपन्न था पहले यह मन
चांदनीचौंक की तंग गलियोमें घूमता पिता के साथ
दो अक्तुबरसे शुरु होती खादी पर छूट
और हम चुनते थे उनके साथ छोटे छोटे रंगीन टुकडे
कुछ न कुछ बना ही देती थी मां -
मेरी सुंदर सी फ्रॉक, कुर्सी की गद्दी का खोल या फिर मेजपोश ही.
थकता कहां था यह मन
उंची पहाडी की मंजील तक उडे चला जाता था
स्वस्थ पिता की उंगलियां थाम नवरात्र के मेले में
फतेहपूर के भीड भरे बाजारके हलचल के बीच
खील-बताशे खरीदता दिवाली के आसपास
उस संपन्नता का है कहीं सानी?
जब झडते थे प्रश्न बेहिसाब
बचपन की फैली आंखोंसे
उत्तर सब थे पिता के पास
और था कहानीयोंसे भरा बस्ता
जिसमे झांकते थे
टॉम काका, व्हेनिस का सौदागर और पात्र पंचतंत्र के
.
यमुना किनारे की रेत से कभी बटोरते हम कांस के फूल
नंगे पांव ही हो आते थे उनके साथ
छोटीसी क्यारी मे बोयें मक्का तोडने
या उलझी लता से खींचते थे साथ मिलकर
नरम हरी तोरियां!
सुबह जागती-सी नींद मे गूंजता स्वर
वासांसी जीर्णानि यथा विहाय ...
संध्या वेला को त्र्यंबकं यजामहे का विशुद्ध अटुट क्रम
यह है पिता के साथ की समृद्ध दुनिया अब भी मेरे भीतर
.
बहुत बढ-चढ तो जई ही है बाहर भी सब ओर
मेरे आसपास की दुनिया
सूना रहता ही कहां है
कामकाजी अभिनय से भरा जीवन मंच?
मुष्किल से मिले निपट अकेले क्षणोंमे कभी
याद करना बीते हुए मा-पिता की दुनियामे अपनी व्याप्ती
और खो देना समुचि रिक्तता
लगता नही
है कही इस संपन्नता का कोई सानी!

सुना है कि बूढ़ी हवेली में हर शब
भटकती है इक रूह जिस के बदन पर
पुरानी रिवायात के
खोखले-पन का मल्बूस है
जिस की पेशानी के ज़ख़्म से
ख़ून बहता है माज़ी की तहज़ीब का
और वो चीख़ती है
कि बूढ़ी हवेली से उस को निकालो
पुरानी रिवायात के खोखले-पन के मल्बूस को फाड़ डालो
सुनो शहर वालो

- कफिल अमरोहवी

पाळीव पोपटास

हे डाळिंबाचे दाणे वेड्या ! घात तुझा करिती ll ध्रुo ll
कवटी तूं कवठावरली
फोडिलीस एका काळीं
ती चोंच आज बोथटली
करितोस गुजारा धनी टाकितो त्या तुकड्यांवरती ll १ ll

मालक तव हौशी फार
करि माया जरि अनिवार
कुरवाळी वारंवार
तूं पाळिंव पोपट त्याचा म्हणुनी तुच्छ तुला गणिती ll २ ll

चैनींत घेत गिरक्यांसी
स्वच्छंदें वनिं फिरलासी
गगनांत स्वैर उडलासी
फळ दिसेल ते फोडावें
ते स्वातंत्र्याचे दिन सोन्याचे आठव तूं चित्तीं ll ३ ll

चाहिल तें झाड बघावें
त्यावरी स्वैर उतरावें
फळ दिसेल तें फोडावें
मग उडुनी जावें खुशाल, असली तेव्हांची रीती ll ४ ll

कितितरी फळें पाडाचीं
चोंचीनें फोडायाचीं
हि लीला तव नित्त्याची
पिंजऱ्यांत अडकुनि आयुष्याची झाली तव माती ll ५ ll

पूर्वीची हिंमत गेली
स्वत्वाची ओळख नुरली
नादान वृत्ति तव झाली
करितोस धन्याची 'हांजी हांजी' तूं पोटासाठीं ll ६ ll

येतांच धनी नाचावें
नाचत त्या सत्कारावें
तो वदेल तें बोलावें
तेव्हांच टाकितो मालक दाणे असले तुजपुढतीं ll ७ ll

हे दाणे दिसती छान
जरि लाल आणि रसपूर्ण
त्याज्य ते विषासम जाण
पिंजऱ्यांत मिळती म्हणुनि तयांची मुळिं नाही महती ll ८ ll

हा अध:पात तव झाला
डाळिंबची कारण याला
भुलुनियां अशा तुकड्यांला
पिंजऱ्यांत मेले किती अभागी पोपट या जगतीं ll ९ ll

— काव्यविहारी (धोंडो वासुदेव गद्रे)

सुकूँ की चाहतें जब जवाँ हों बेचैन राहों में
मेरे हाथों में अपना हाथ बढ़ाकर देखो

जब कभी सोच तक में मुफ़लिसी आ जाए
शबनम-ए-इश्क़ के दरिया में नहाकर देखो

टूट जाएँगे ग़मों के हौसले हरदम
कभी फ़ुरसत से तरन्नुम में इन्हें लाकर देखो

मुफलिसी - दारिद्र्य
तरन्नुम - स्वर माधुर्य

मुफलिसी

चंदनचियो माळी सेज पलंगावरी

समया लाविल्या शेजारी
वर मोत्याची झालरी-

आणिली सोन्याची घंगाळ
विसनूनी पाणी
जाईजुई, चमेली,
मोगरा गुंफूनी ठेवीला हार-

नानापरीचे पदार्थ, नानापरीचे पदार्थ,

लवंग जायफळ वेलचे वेलदोडे करूनी ठेविले विडे-

वाट पहाते मंजरी सत्यभामानारी
अभया
दरवाज्याबाहेरी आले सुघननिळा

अग तू बोलना मंजुळ

मी उभा दारी राहतो तुझ्या मंदिरी येतो हरी

तुम्ही कोणाचे कोण नाव द्या सांगून

तुझा मी गरुडावरी स्वार तुझा भ्रतार

सखीने दरवाजा उघडीला येऊनी लागली चरणाला ॥

छान

छान!

पंढरीची वाट कशानी वली झाली
विठ्ठलाची जनी न्हाली केस वाळवीत गेली

पहिली माझी ओवी माव्हर गढीच्या पायरीला
अनुसया सोयरीला माझ्या नमस्कार

वाकडीच्या वढ्यावरी मोतीयाचा झाला सडा
देवा ज्ञानोबाचा ग घोडा खाली रिंगण लागायाला

वाकडीच्या वड्यावरी पालक्या ग झाल्या गोळा
बोलली ग रुक्मीण आलाय माझा गोतवळा

धोबीणी ग धुण धुवा ग तुला देते मी खारीक
देवा विठ्ठलाच धोतर धुण्याला बारीक

धोबीणी ग धुण धुवा साबण लावुन बंडीला
देवा माझ्या विठ्ठलाच्या आडव जायाच दिंडीला

आता पंढरीच्या शेती शेती उगवती मेथी
वार्यानी ग ऐकू येती मालने देव विठ्ठलाची पोथी

माव्हर गडावरी सोन्याचा सिंग वाज
दत्तात्रेय नाव साजं अनुसयाच्या बाळाचं

सव्वा खंडीची घुगरी अनुसयाच्या कडवरी
दत्तात्रय बाळ

अनुसया बाईचं तपं आगळं
तिन्ही देव केली बाळ ब्रम्ह विष्णू देव

कित्ती गोड

अर्थ कळल्यानंतर हे चित्र फार सुंदर वाटलं मला.
.

.
ए आय उवाच -

पहिल्या नजरेत बटाटा हा एक साधासुधा, लक्ष वेधून न घेणारा खाद्यपदार्थ वाटतो. परंतु, व्हिन्सेंट व्हॅन गॉग यांच्या चित्रात तो शेतकरी जीवनातील कष्टांचे प्रतीक बनतो. बटाटे हे गरीब कुटुंबांचे मुख्य अन्न होते, जे ते शेतात दिवसभर कष्ट केल्यानंतर अनेकदा खात असत. बटाट्यांच्या अल्पशा जेवणाभोवती जमलेल्या शेतकऱ्यांचे चित्रण करून व्हॅन गॉग ग्रामीण जीवनातील कठोर वास्तव अधोरेखित करतात—अभाव आणि साधेपणा.

बटाटे जमिनीखाली वाढतात आणि श्रम करून उपटल्याशिवाय दिसत नाहीत. या अर्थाने ते मानवाच्या जमिनीशी असलेल्या नात्याचे प्रतीक आहेत. शेतकरी जीवनाने खोलवर प्रेरित झालेल्या व्हॅन गॉग यांनी आपल्या चित्रातील व्यक्तींना जमिनीशी जोडून ठेवण्यासाठी बटाट्याचा उपयोग केला आहे, ज्यामुळे निसर्गाशी आणि ऋतूंच्या चक्राशी अतिशय जवळून जोडलेले जीवन अधोरेखित होते. ही भाजी खाण्याची कृती मानवी अस्तित्व टिकवण्यासाठीच्या संघर्षाची जाणीव करून देते.

व्हॅन गॉग यांनी जाणीवपूर्वक आपल्या चित्रातील व्यक्तींचे रोमँटिक किंवा आदर्शवादी चित्रण टाळले. साधा आणि अलंकाररहित बटाटा शेतकरी जीवनाचे वास्तव प्रतिबिंबित करतो. मंद दिव्याचा प्रकाश आणि जिव्हाळ्याचे वातावरण प्रामाणिकपणा आणि अस्सलपणावर भर देतात: हे शेतकरी काही आदर्श व्यक्तिमत्त्वे नाहीत; ते माणसे आहेत, जी कष्ट करतात आणि जमिनीने जे दिले आहे त्यावर आपले पोषण करतात. अशा प्रकारे, बटाटा व्हॅन गॉग यांच्या व्यापक कलात्मक तत्त्वज्ञानाचे माध्यम बनतो—जीवन जसे आहे तसे, त्याच्या सर्व खडतर वास्तवासह, साजरे करणारे तत्त्वज्ञान.

https://www.youtube.com/watch?v=8KBQtLIXh8M&t=154s
.

संध्या राधा तांबूस गोरी उन्मद्पद गतिमंद
यमुना-स्नाना धापत आली जपत मनी गोविंद
न सहुनी मोहनदाह सोडिता श्वास कंचुकी बंध
सहज तिच्या चाळ्यातुन सुटले वाळ्याचे रतिगंध
अंचल उडता कंपित स्तंभित चंचल पवन-कदंब
धर्मचलाने सचैल भिजला झाला ओलाचिंब
यमुना वदली नको राधिके उघडी टाकू पाठ
लोचन पापी सोडवु दे मज कचभाराची गाठ
हरीप्रतिबिंबे लहरत होती यमुना उतट तुडुंब
डुंबत होती धुंद राधिका पिळीत पिवळे लिंब
वंशवनातुन व्यंकट लोचन तिमिर चोरटा कृष्ण
उष्ण उसासे टाकीत खिळला बघत तिला सतृष्ण
निळी होउनी उठली राधा पिळू लागली केश
मोर होउनी गिळू लागला जलमौक्तिक हृषीकेश
पिसापिसातुन फुटू लागले नक्षत्रांचे नेत्र
या चित्राने रात्र जाहली अक्षय मीलन-क्षेत्र.