तत्त्वज्ञान

विचार तर्काचा!

Submitted by केअशु on 19 February, 2018 - 09:33

जीवनात येणार्‍या बर्‍याचशा छोट्या-मोठ्या किचकट समस्या सोडवण्यासाठी तर्क (logic) या विचारपध्दतीचा उपयोग होतो.पण प्रत्येक व्यक्ती याचा उत्तम प्रकारे उपयोग करुन घेण्याइतपत हुशार असेलच नाही.पण उत्तमपैकी तार्किक विचार करता येणं ही काही जन्मजात देणगी नव्हे.बर्‍यापैकी अचूक तर्क कसा करायचा हे व्यवस्थित समजल्यास,थोडा अभ्यास केल्यास,सराव केल्यास यात बर्‍यापैकी प्रगती होऊ शकेल.अनेक समस्या सहज सुटू शकतील.समस्यांनी चिंताग्रस्त होऊन हतबल होण्याऐवजी आणि भावनेच्या भरात काहीवेळा चुकीचा निर्णय घेऊन नुकसान होण्याऐवजी तर्काने समस्या सोडवण्याचा प्रयत्न करणं कधीही चांगलंच!

वायसाचा हंस

Submitted by योगेश_जोशी on 13 February, 2018 - 06:12

.

.

मनोवृत्ती उधळल्या अणुपासून
चौखुर विस्तारल्या ब्रह्मांडापर्यन्त
एकोस्मि बहुस्याम अमीबा म्हणे

पिपीलिका सामर्थ्य अचंबित सर्वथा
अनेकांतून एकत्व साधतो अचूक
स्वार्म इंटिलिजन्स शास्त्र म्हणे

कूटप्रश्नांचे तार्किक तत्पर विचार
निरीक्षण परीक्षण अवघा निसर्ग
श्रेष्ठ चौऱ्यांशीमध्ये मानव म्हणे

उत्पत्तीचे मूळ नुमगता ज्ञान
आत्मप्रौढि आकाशी भारंभार
वायसाचा हंस झाला म्हणे

― अंबज्ञ

सुखांचे बेट

Submitted by योगेश_जोशी on 26 December, 2017 - 21:53

.

.

वाहून चालले संचिताचे किनारे
शिड़े सुटलेली अन् भरले वारे
मन हलके अलगद झाले
दुःख सांडता मोकळे सारे

ओझे प्रारब्धाचे वाहण्यासाठी
प्रत्येकाचे गलबत येथे निराळे
वारा वादळ अन् लाटा उसळणे
खेळ खेळती ब्रह्म सावळे

काळ वेग आणि दिशा यंत्रे
मग कप्तानाचे महत्व कसले
नशीबाचे पड़ता उलटे फासे
वादळच स्वतः भोवऱ्यात फसलेले

देव,धर्मादी संकल्पना- एंटरटेनमेंट विथ लाईफटाईम वॅलिडीटी

Submitted by अक्कलशून्य on 12 December, 2017 - 04:09

देव आणि धर्म नावाची संकल्पना कशी अस्तित्वात आली आणि का याच्यावर बरेच मंथन झाले आहे.यावर बर्याच थेअरीज आहेत.पैकी उत्क्रांतीवादानुसार देव आणि धर्म यावर बर्याच लोकांचा विश्वास असतो याचं कारण माणुस उत्क्रांत होत असताना त्याला या गोष्टींचा नक्कीच फायदा झाला असणार.आदिमानवाच्या अविकसित बुद्धीला पडणारे प्रश्न त्याच्या क्षमते बाहेरचे असल्याने त्याने सतत असणार्या अनिश्चिततेवर ,त्यातून येणार्या भीतीवर मात करण्यासाठी काही मानसिक,बौद्धिक दरिद्री कल्पना विकसित केल्या त्यात देव आणि धर्म याचा क्रमांक सर्वात वरचा लागतो.पण ही पण एक थेअरी आहे,याला सर्वानुमते आधार नाही.

लवकर प्रवास संपवा

Submitted by नानाकळा on 10 November, 2017 - 14:02

समाजात राहून समाजापेक्षा वेगळंही दिसायचं, श्रेष्ठही दिसायचं आणि त्यांच्यातलंच एक आहोत हे ही दाखवायला धडपडायचं. सर्वच कर्मकांडांमागे हीच अगम्य भावना असते माणसाची. त्यातूनच वेगवेगळे पूजाविधी, देव जन्म घेतात. 'मी इतरांपेक्षा जास्त श्रद्धावान आणि परमभक्त आहे' ही भावना ही एकाच देवाच्या देवळात जमलेल्या भक्तांच्या वेगवेगळ्या आविर्भाव, हालचाली, घोषणा यांतून जाणवते. सृष्टीवर आपले नियंत्रण चालत नाही म्हणजे नियंत्रण ठेवणारा कुणीतरी असलाच पाहिजे, त्याला आपण खुश ठेवलं पाहिजे ह्या विचित्र अहंकारातून 'देव' संकल्पनेचा जन्म झाला.

शब्दखुणा: 

अरे निष्ठुर

Submitted by र।हुल on 8 November, 2017 - 10:31

अरे निष्ठुर!
मुक्तीच्या मार्गावर
मायेचे काटे पेरलेस काय?
तुझ्या स्वार्थीपणाचा तिटकारा करू,
की तुलाच झिडकारून लावू?
पण पुन्हा तुझ्याचसमोर झुकावं लागतंय ...
हे मायावी,
तोडूनी सगळी बंधनं
जेव्हा मिळवेन चैतन्य
अनाहताचे ऐकता गुंजन
तुला जाब विचारेन,
झालास समाधानी?
माझी पिळवणूक करून...
―र।हुल/८.११.१७

नेणिवेला जाणिवेने छेदता...

Submitted by अनन्त्_यात्री on 2 November, 2017 - 07:41

नेणिवेला जाणिवेने छेदता जे उरतसे
सकल ते समजून घेणे कधिच का सोपे नसे?

या क्षणी ते स्तंभ भासे, शूर्प ते पुढच्या क्षणी
पाहू मी गजरूप कैसे, नेत्र माझे झाकुनी

कोणी त्या म्हणतात माया; वास्तवाचा विभ्रम
कोणी त्या म्हणती अविद्या; सर्जनोद्भव संभ्रम

वास्तवाचे रूप कैसे? कोण जाणे सर्वथा?
ज्ञेय-ज्ञाता भेद फिटता शेष आदिम शांतता

शब्दखुणा: 

साक्षात्कार

Submitted by योगेश_जोशी on 14 October, 2017 - 11:45

.

.

जैसे व्यष्टि तैसेचि समष्टि
कशास जोजावणे संजय दृष्टी
किमर्थ होईतसे जीव कष्टी
अदृश्यास जाणावया ...?

जीव आला , तरुनी गेला
कर्मफलातुनि प्रारब्ध जाहला
जीव घाबरला , वाहुनी गेला
वृथा भविष्याच्या नादी लागला

उद्धरेत आत्मानं स्मृति वचने
स्व-सामर्थ्यासी जो जागृत असे
सद्गुरु परमात्मा काया वाचा मने
एक पाऊल पुढे तत्पर असे

Pages

Subscribe to RSS - तत्त्वज्ञान