कडवे वाल

वालाचे बिरडे, (ओल्या मिरचीचे) - फोटोसहीत

लागणारा वेळ: 
३ दिवस
लागणारे जिन्नस: 

१) कडवे वाल २ वाट्या
२) ३/४ हिरव्या मिरच्या, इंचभर आले, चार पाच लसूण पाकळ्या बारिक वाटून.
३) एक टिस्पून जिरा पावडर
४) नारळाचे जाड दूध, दोन वाट्या
५) कोथींबीर, हिंग, हळद, तेल, मीठ, गूळ, व चिंचेचा कोळ-- सगळे चवीप्रमाणे

क्रमवार पाककृती: 

१) वाल स्वच्छ धूवून पाण्यात भिजत घाला. तरंगणारे दाणे काढून टाका.
२) १२ तासांनी सगळे पाणी काढून टाका. एकदोनदा पाण्याने धुवा आणि पाणी निथळा.
३) अंधार्‍या जागी वाल झाकून ठेवा. दर बारा तासांनी पाणी घालून निथळून टाका. (असे वारंवार पाणी बदलले कि घाणेरडा वास येत नाही.)
४) हवामानाच्या फरकाने मोड यायला २/३ दिवस लागतात.

५) वरच्या फोटोतल्यासारखे चांगले मोड आले कि त्यात भरपूर कोमट पाणी ओता
६) मग वाल सोलायला घ्या. हा प्रकार म्हंटला तर कंटाळवाणा आणि म्हंटला तर टाईमपास आहे. घरातल्या सगळ्यांना कामाला लावा. न भिजलेले वाल काढून टाका. (त्यांना कूचर म्हणतात. पुर्वी असे वाल मुद्दाम घराच्या अंगणाच्या आजूबाजूला फेकत असत. पहिल्या पावसाळ्यात ते रुजले कि त्याच्या रोपांची भाजी करत.)

७) सोललेले वाल असे दिसतील. यानाच बिरड्या किंवा डाळिंब्या म्हणतात.

८) भरपूर पाण्यात हळद आणि हिंग टाकून त्यात या बिरड्या शिजत टेवा.
९) शिजल्या कि त्यात वाटण आणि बाकिचे साहित्य टाका.
१०) चांगले उकळले कि नारळाचे दूध टाका.
११) मग एक कढ आला कि वरुन हिंग जिर्‍याची फोडणी द्या.

वाढणी/प्रमाण: 
चार जणांसाठी
अधिक टिपा: 

मसाल्याचे बिरडे करतातच पण ओल्या मिरचीच्या बिरड्याला पण छान चव येते. मऊ भाताबरोबर चांगले लागते. नूसतेही खाता येते. वरून हवे तर ओले खोबरे घ्या.

बिरड्या शिजवताना काळजी घ्या. बिरड्या मोडता कामा नयेत.

मी हा प्रकार करताना शॉर्टकट्स वापरले आहे. आले, लसूण, जिरे या सगळ्यांच्याच पावडरी वापरल्या आहेत. तयार कोकोनट क्रीम वापरले आहे. पण वाल भिजत घालून त्याला मोड आणून ते सोलण्याला मात्र पर्याय नाही. (वालाच्या डाळीला ती चव येत नाही.)

माहितीचा स्रोत: 
पारंपारीक पदार्थ !

वालाचं बिरडं

लागणारा वेळ: 
१ तास
लागणारे जिन्नस: 

१ वाटी कडवे वाल
प्रत्येकी एक लहान चमचा: हळद, तिखट, मीठ आणि जीरं पूड
आलं-लसूण-हिरवी मिरची ह्यांचं वाटण एक मोठा चमचाभर
वाटीभर खवलेला ओला नारळ, ५ लवंगा आणि एक पेरभर दालचिनीचा तुकडा ह्यांचं बारिक वाटण
एक मोठा कांदा : बारिक चिरून
बचकाभर कोथिंबीर : धुऊन चिरलेली
पळीभर तेल
आंबटाला एक टोमॅटो (एकाच्या आठ फोडी) किंवा कैरी २-३ मोठ्या फाका किंवा कोकम (आमसूल)
गुळाचा खडा (साधारण सुपारीएवढा)
चिमुटभर हिंग
पाव चमचा जीरे
३ वाट्या आधणाचं पाणी

vaal-solaayalaaya.JPG

क्रमवार पाककृती: 

*वालाला छानसे मोड आणून सोलावं.
*सोललेल्या डाळींब्यांना बारिक चिरलेला कांदा, आलं लसूण मिरचीचं वाटण, हळद, तिखट, मीठ आणि जीरपूड चोळून बाजूला ठेवावं.
*एका जाड बुडाच्या पातेल्यात, तेल गरम करून त्यात जीरं, हिंग घालून वर डाळींब्या ओताव्या. (मोहरी घालायचची नाही.)
* हलक्या हातानं ५-७ मिनिटं सवताळाव्या (परताव्या). आलं लसणाचा तसंच डाळींब्यांचा उग्र वास जायला हवा.
*आधणाचं पाणी ओतून एक उकळी येऊ द्यावी.
* आता ह्यात खोबरं, लवंग, दालचिनीचं वाटण, गुळाचा खडा आणि आंबट घालावं. (वर दिलेल्या आंबटांच्या यादीतलं काही नसेल तर काहीही आंबट घालु नये. चिंच तर अजीबात नाही.)
*पुन्हा एक उकळी आली की कोथिंबीर पेरून झाकण ठेवून शिजु द्यावं.
*धीर धरवला नाही तर डाळींब्या वगळून बिरड्यातला रस्सा (?) प्यायला सुरवात करावी.

birada-bhaat-maayboli.JPG

वाढणी/प्रमाण: 
फारफार तर दोन माणसं :)
अधिक टिपा: 

* वाल सोलण्याआधी कढत पाण्यात टाकून ठेवावे. सालं पटापटा निघतात.
*सवयीनं दोन्ही हातांनी वाल सोलता येतात, (टीव्ही बघत).
*नारळ नसल्यास सुकं कोबरं चालेल, पण चव तीतकी अप्रतीम येत नाही.
* पांढरं बिरडं करायला हळद आणि तिखट घालायचं नाही. वाटणात मिरं घ्यायचं.
*नारळाच्या दुधात शिजवलेलं बिरडं छानच लागतं.
* नुस्त्या डाळींब्या उरल्या(च) तर दुसर्‍या दिवशी त्यात तांदुळ फुलवून वालाची खिचडी होते.

माहितीचा स्रोत: 
आई